jesteś na: Strona głównaScenariusze imprezAkademia 11 listopada POLSKIE DROGI

  Scenariusz montażu słowno-muzycznego

z okazji Święta Odzyskania Niepodległości

POLSKIE DROGI

Uwagi do realizacji: scenografia to „mapa” przedstawiająca w umowny sposób sieć dróg, dat i nazw wybranych miejsc związanych z historią Polski np. Gniezno 966 r., Lwów 1918 r., Grunwald 1410 r., Westerplatte 1939 r., Warszawa 1944 r., Katyń 1940 r. Monte Cassino 1944 r. itp.

W montażu postacie historyczne kreowali młodzi aktorzy – uczniowie lublalki ukazujące się zza parawanu.

Piosenki i pieśni wykonywane są w skrócie np. wybrane zwrotki lub refreny.

Potrzebne rekwizyty: uproszczone korony, miecze krzyżackie, biret i łańcuch z orłem dla Historii, krzyż dla Dąbrówki, kask dla robotnika, opaska biało-czerwona dla chłopca śpiewającego „Pałacyk Michla”.

 

 

Historia: Jestem królową nauk. Mam na imię Historia. Zapraszam Was na wędrówkę po polskich drogach, po których kroczy nasz Naród od ponad tysiąca lat. Na tej mapie zaznaczono miejsca, do których się dzisiaj udamy.

(podchodzi do mapy i powoli pokazuje wskaźnikiem zaznaczone nazwy – w tle motyw przewodni z filmu „Polskie drogi”).

Na scenę wchodzi chór.

Muzyka cichnie

 

H. Wędrówkę zacznijmy od naszych korzeni. Rok 966. Książę Mieszko I zjednoczył  plemiona zamieszkujące ziemie między Odrą i Wisłą, i był pierwszym historycznym władcą państwa polskiego. Oto książę Mieszko I i jego żona Dąbrówka. (wchodzą)

 

Dąbrówka: Książe, jak długo jeszcze plemię Polan trwać będzie w pogaństwie? Niemcy nie dają nam spokoju i pod pozorem nawracania na wiarę chrześcijańską najeżdżają nasze ziemie!

 

Mieszko: Nie martw się Pani, już przybyli do nas duchowni wysłannicy króla Czech i za kilka dni w Gnieźnie przyjmę chrzest, a ze mną wszyscy poddani.

(wychodzą wolnym krokiem, w tle  „Bogurodzica”)

 

H. Rok 1410. Pod Grunwaldem odbyła się jedna z najkrwawszych bitew średniowiecza, gdzie król Polski Władysław Jagiełło odniósł zwycięstwo nad Krzyżakami.

(wchodzi Król Jagiełło i Krzyżak z dwoma mieczami, „Bogurodzica” zostaje wyciszona)

 

Krzyżak: Mistrz Urlyk wzywa twój majestat Panie i księcia Witolda na bitwę śmiertelną, i aby męstwo wasze, którego wam widać brakuje podniecić śle wam te dwa nagie miecze.

 

Król: Mieczów ci u nas dostatek, ale i te przyjmuję jako wróżbę zwycięstwa, którą mi sam Bóg przez wasze ręce zsyła.

(odbiera miecze i wznosi skrzyżowane do góry – w tle odgłosy bitwy; Krzyżak klęka na jedno kolano i skłania głowę przed  królem – wychodzą).

 

(podczas czytania pokazuje się zza parawanu lalka króla Jana III Sobieskiego)

 H. W XVII wieku Turcja podjęła kolejną ekspansję na Europę. Najazd powstrzymał król Polski Jan III Sobieski. (wskazuje na ukazującą się lalkę).

 

Król: Zwyciężyliśmy nieprzyjaciół najpierw pod Chocimiem. Gdy Turcy oblegali Wiedeń cesarz Austrii wezwał na pomoc polskie wojsko. W bitwie pod Wiedniem dowodziłem wojskami polsko-niemieckimi. W rozstrzygającym natarciu wsławiła się polska husaria.

 

CHÓR śpiewa „Jan III Sobieski”( sł. Maria Konopnicka, mel. Iudowa)

(podczas śpiewania III zwrotki piosenki pokazują się lalki: Tatar i husarz walczące ze sobą – odgłosy bitwy w tle).

 

H. Rok 1791. w Warszawie podpisana została pierwsza w Europie konstytucja, czyli zbiór praw i obowiązków obywateli.

 

CHÓR „Witaj majowa jutrzenko”

 

(podczas czytania ukazuje się lalka Tadeusza Kościuszki i Bartosz Głowackiego)

H. rok 1794. Po II rozbiorze Polski wybuchło powstanie przeciw Rosji, którego wodzem został generał Tadeusz Kościuszko. Najbardziej znana bitwa z tego okresu to bitwa pod Racławicami, gdzie m.in. wsławili się chłopi kosynierzy,

a wśród nich Bartosz Głowacki. (wskazuje na lalki)

 

Lalki:

Kościuszko: Wojciechu Bartoszu, w bitwie pod Racławicami wykazałeś się niezwykłą odwagą podczas ataku na armaty.

 

Bartosz: To wszystko po to, aby te psubraty wyniosły się z naszej ziemi.

 

Kościuszko: Za twoje zasługi mianuję cię oficerem w regimencie grenadierów krakowskich. (lalki znikają)

 

CHÓR „Bartoszu, Bartoszu”

 

H. Nasz kraj dalej pod zaborami i Polacy się znowu bronią. Wybuch powstania listopadowego w 1830 r.

 

CHÓR „Pieśń powstańców z 1863 r.”

 

H. To nie koniec walk o niepodległość. Powstanie styczniowe wybuchło

w 1863 r.

 

CHÓR „Marsz Polonia”

 

H. Jeszcze daleka droga do niepodległości. Wybuch I wojny światowej w 1914 r. wzbudził w Polakach nadzieję na odzyskanie wolności.

CHÓR „ W dzień deszczowy”( inny tytuł: Marsz Lwowskich Dzieci)

(podczas śpiewu ostatniej zwrotki pokazuje się lalka Józefa Piłsudskiego)

 

Lalka:

Piłsudski: Rodacy! Ja, Józef Piłsudski na terenie zaboru austriackiego tworzę polskie oddziały wojskowe zwane legionami, na czele z Pierwszą Kadrową. Wzywamy Naród do walki! (lalka powoli wychodzi podczas śpiewu)

CHÓR „ Raduje się serce”

 

H. Krwawa I wojna światowa zakończyła się w 1918 r.. Po 123 latach niewoli odzyskaliśmy niepodległość. Zanim jednak doszło do utworzenia państwa w wielu miejscach toczono walki. Tak było we Lwowie, gdzie miasta przed Ukraińcami broniły „Lwowskie Orlęta”.

CHÓR „ A mnie wciąż jeszcze”(sł. Jerzy Masior)

 

H. Na wschodniej granicy nie było spokoju. Latem 1920 r. Armia Czerwona dotarła aż pod Warszawę, gdzie rozegrała się zwycięska dla Polaków bitwa zwana „cudem nad Wisłą”.

CHÓR „Polska młócka” czyli „Cud nad Wisłą” ( sł. Benedykt Hertz, muz. Władysław Jeziorski)

 

( w tle odgłosy nalotu bombowego)

H. Po 21 latach od odzyskania niepodległości przez Polskę znowu rozpoczęła się wojna. W 1939 r. nasze ziemie od zachodu najechali Niemcy, a od wschodu Rosjanie. Wspomnijmy tylko dwa epizody II wojny światowej: bitwę o Monte Cassino i Powstanie Warszawskie.

 

CHÓR „ Czerwone maki”

CHÓR „ Pałacyk Michla”

 

H. Po zakończeniu wojny w 1945 r. władzę w Polsce objęli komuniści. Zapanował ustrój przemocy i niesprawiedliwości. Znowu naród upomniał się

o swoje prawo do godnego życia.

(wchodzi robotnik)

 

Robotnik: Były strajki, aresztowania, emigracja, wyroki śmierci. Na demonstracjach, w pacyfikacjach zakładów, kopalń ginęli ludzie. Były krwawe wydarzenia w Poznaniu, na Wybrzeżu, na Śląsku.

Była „Solidarność”. (pojawia się napis „Solidarność” i zza parawanu skandowane okrzyki „Solidarność”, „Solidarność”, „Solidarność”)

 

CHÓR „ Ballada o Janku Wiśniewskim” (sł. i muz. Krzysztof Dowgiałło)

 

(podczas czytania pojawia się lalka Sybiraczki)

H. Nie można zapomnieć jeszcze jednego miejsca na ziemi, gdzie ginęli Polacy. Syberia. Wywożeni po powstaniach, spiskach, bo byli Polakami. Deportowani, wyrzucani z własnych domów, wywożeni w nieludzkich warunkach. Do dzisiaj żyją tam potomkowie Polaków.

 

(Lalka mówi)

Sybiraczka: Zostałam wywieziona z moją mamą i rodzeństwem do Kazachstanu. Spędziłam tam 5 lat. Żyliśmy w potwornym ubóstwie ciągle głodni i poniżani. Do Polski wróciłam cudem. Tam, na nieludzkiej ziemi zostały groby całej mojej rodziny, bo mój ojciec też zginął - w Katyniu.

 

CHÓR „Marsz Sybiraków”

 

 

H. Kończymy już dzisiejszą wędrówkę. W życiu dalej będziemy kroczyć po polskich drogach, które sami wyznaczymy, przygotujemy. Oby były one bezpieczne i nie kończyły się nad przepaścią.

 

CHÓR „Jest takie miejsce” (sł. Jan Pietrzak, muz. Zbigniew Raj)

 

W montażu korzystano z utworów zawartych w następujących pozycjach:

  • Śpiewnik 1914-1939 „O mój rozmarynie”, Wydawnictwo Muzyczne FUGA, Warszawa 1988
  • Śpiewnik pieśni patriotycznej, opracowanie muz. Jerzy M. Bożyk, Kraków 2008

·         Śpiewnik historyczny „Tam na błoniu błyszczy kwiecie”, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1985

 

 

Opracowała Jadwiga Buda